آنچه باید درباره فلز مس بدانید؟

قیمت فلزات- فلز مس چیست؟

۵۰۰۰ سال پیش فلز مس توسط انسان اولیه کشف و مورداستفاده قرار گرفت. یکی از انقلاب‌های تاریخی در روند تکامل فنّاوری و دانش بشر فرآیند تولید آلیاژ مس و قلع که اکنون با نام برنز شناخته می‌شود، بود و عصر جدیدی به نام عصر برنز  آغاز شد. اشیاء کهن مسی از کشورهای آسیای مرکزی مانند عراق و مصر به‌دست‌آمده است. هم‌چنین در بسیاری از شهرهای ایران  ازجمله اصفهان، کرمان، یزد و… کوره‌های باستانی ریخته‌گری به‌منظور پخت و ذوب مس کشف‌شده است. در این مطلب با مس بیشتر آشنا خواهید شد و متوجه خواهید شد که فلز مس چیست؟

فلز مس چیست؟

عدد اتمی مس با حرف اختصاری Cu در جدول تناوبی ۲۹ است. این فلز قرمز رنگ، از هدایت الکتریکی و حرارتی بسیار خوبی برخوردار است. در طبیعت این فلز به‌صورت خالص و در سنگ‌های معدنی گوناگون مانند سنگ‌های اکسیده، سنگ‌های سولفوره یافت می‌شود.

مس سونگون ورزقان

فلز خالص سختی بالایی نداشته و نرم است. نقطه ذوب مس ۱۰۸۵ درجه سانتی گراد (که نسبت به نقطه ذوب‌آهن و فولادها کمتر است) و نقطه‌جوش اش ۲۵۶۷ درجه سانتی گراد گزارش شده است.

این فلز نیز مانند آلومینیوم کاربردهای فراوانی در صنایع دارد. حدود ۶۰ درصد کاربرد مس در صنایع مربوط به سیم برق است و ۲۰ درصد از آن در لوله‌کشی و سقف مورداستفاده قرار می‌گیرد و ۱۶ درصد به مصارف مربوط به ماشین‌کاری صنعتی اختصاص می یابد.

ویژگی‌های الکتریکی، حرارتی و مکانیکی مس عبارت است از:

  • هدایت الکتریکی بالا ( پس از نقره، مس هدایت الکتریکی بالایی دارد.)
  • قابلیت شکل‌پذیری عالی
  • مقاومت به خوردگی خوب
  • هدایت حرارتی بالا
  • چکش‌خواری بالا
  • شکل‌پذیری بالا

آلیاژهای فلز مس کدم‌اند؟

آلیاژ به زبان ساده مخلوط یا محلول جامد فلزی ،متشکل از یک فلز اصلی که آن را فلز پایه می‌گویند، با یک یا چند عنصر فلزی یا غیرفلزی دیگر است. برنج و برنز ازجمله آلیاژهای مهم این فلز هستند که به‌اختصار در ادامه معرفی می‌شوند.

آلیاژ مس- روی (برنج)

آلیاژ مس- روی که به‌عنوان برنج شناخته می‌شود از دو فلز مس و روی تشکیل می‌شود و ازجمله آلیاژهایی است هزاران سال پیش بدون آنکه انسان ها آگاهی از فلز روی داشته باشند و آن را بشناسند، از آن استفاده می‌کردند.

به‌طورکلی برنج اصطلاحی است که به گستره‌ی وسیعی از آلیاژهای مس-روی اشاره می کند و حداکثر می‌توانند تا ۴۰ درصد روی داشته باشند.

بر اساس استاندارد اروپا بیش از ۶۰ نوع برنج مختلف وجود دارد. درصدهای مختلف روی در فلز مس بر ویژگی‌های نهایی برنج تأثیرگذار است. برنج‌ها نقطه ذوب پایینی داشته که منجر به سهولت استفاده از آن‌ها در ریخته‌گری می‌گردد.

ظروف از جنس برنج

برنج قابلیت چکش‌خواری بهتری نسبت به مس و روی دارد. به دلیل حضور روی در مس، سرد کاری بروی برنج آسان‌تر است. هم چنین، برنج‌ها مقاومت به اکسایش خوبی دارند و دیرتر کدر و لکه‌دار می‌شوند. برنج به‌ راحتی قابل بازیافت است.  این فلز را می‌توان از فلزات دیگر به دلیل داشتن خاصیت مغناطیسی پایین جدا کرد. علاوه براین موارد، برنج خاصیت میکروب‌کشی و ضد باکتریایی هم دارد.

آلیاژ مس- قلع (برنز)

یکی از معروف‌ترین آلیاژهای مس،  برنز است از سال ها پیش مورداستفاده قرار می‌گرفته است ( همان‌گونه که پیش‌تر نیز اشاره شد) به‌گونه‌ای که در تاریخ تکامل بشر عصری به نام عصر برنز رخ داده است. برنز در اصل ترکیبی از ۹۰ درصد مس و ۱۰ درصد قلع است که برنز تجاری نام دارد. عصر برنز در ایران را می‌توان به سه دوره دسته‌بندی کرد:

  •  ۲۰۰۰ – ۳۰۰۰ پیش از میلاد
  •  ۱۶۰۰ – ۲۰۰۰ پیش از میلاد
  •  ۱۲۰۰ – ۱۶۰۰ پیش از میلاد

 

برنز یکی از مستحکم‌ترین آلیاژهای مس است و می‌تواند بازه‌ی فشاری حدود ۲۴۱ تا ۸۲۰ مگا پاسکال را تحمل کند.

علاوه بر آن، این آلیاژ نقطه ذوب بالایی حدود ۱۰۹۳ درجه سانتی‌گراد دارد. شکنندگی برنز کم بوده و برای ساخت برخی از سلاح‌ها مناسب است. هم‌چنین آن ها دارای قابلیت شکل‌پذیری بالایی هستند. ویژگی جالب دیگر این آلیاژ این است که مانند آهن یا فولاد زنگ نمی‌زند. امروزه بیشتر برنزها از ۸۰ درصد مس همراه با عناصر دیگر  مانند منگنز، آلومینیوم، نیکل، فسفر، سیلیکون و…  ساخته‌ شده‌اند که منجر به ویژگی‌های متفاوت در آن‌ها شده است به‌عنوان‌مثال فسفر- برنز تشکیل‌شده از مس و درصد قابل‌ملاحظه‌ای قلع ( ۳.۵ تا ۱۰ درصد) و مقدار اندکی فسفر (۰.۰۱ تا ۰.۳۵ درصد) می باشد. قلع منجر به مقاومت در برابر خوردگی شده و استحکام را نیز افزایش می‌دهد. هم‌چنین فسفر نیز مقاومت در برابر سایش و سفتی را زیاد می‌کند. از جمله موارد مصرفی برای این آلیاژ می‌توان کاربرد در فنر، پیچ و مهره، پروانه‌ی کشتی اشاره کرد.

محصولات صنعتی ساخته‌شده از برنز

کاربردهای فلز مس

همان‌گونه که پیش‌تر نیز اشاره شد، بیشتر مصرف مس در دنیا مربوط به صنعت برق و الکترونیک است. اگرچه مواد جدید زیادی به بازار ارائه و عرضه‌شده است اما هم چنان استفاده از این فلز به‌عنوان هادی جریان الکتریکی در اولویت انتخاب‌ها قرار دارد. سیم‌های مسی در ژنراتورهای برق، خطوط توزیع و انتقال، مدارهای الکترونیکی و… کاربرد دارند. ازجمله کاربردهای کهن از این فلز ساخت ظروف مسی است. تا به امروز تحقیقات زیادی در کاربرد مس به‌عنوان ظروف شده است که نشان می‌دهد ظروف مسی نقش به سزایی در سلامت بدن افراد دارند.

نمونه‌ای از کاربردهای مس در مفتول

از این فلز برای درمان کم‌خونی افراد استفاده می کنند و برای التیام دردهای مفصلی و ترمیم زخم نیز مفید است. هم‌چنین مس در بیشتر وسایل نقلیه مانند راه‌آهن، هواپیما، کامیون، اتومبیل‌سواری نیز کاربرد دارد. موارد دیگر استفاده از مس در بخش کشاورزی به‌عنوان داروی ضد انگل و در صنایع نظامی در تولید پوکه فشنگ و گلوله توپ است. در معماری دوران باستان نیز از این فلز برای بادوام کردن، مقاوم کردن در برابر خوردگی و ضد آب‌کردن سازه‌ها استفاده‌ می شده است.

قیمت فلزات- خرید و فروش فلزات

امروزه روش های زیادی برای اطلاع از قیمت لحظه لحظه ی فلزات وجود دارد یکی از این روش ها ورود به سایت های اعلام قیمت فلزات است به عنوان مثال شبکه اطلاع رسانی طلا، سکه و ارز.

یکی از مشکلات افراد ارائه دهنده ی فلزات چگونگی جذب مشتری از سراسر ایران است. ممکن است افرادی نیز نیاز به خرید فلزات مختلف داشته باشند اما اطلاع کافی از منایع خرید نداشته باشند. برای حل این مشکل می توان از سایت و اپلیکیشن تموک استفاده کرد. در این سایت و اپلیکیشن بستری مناسبی فراهم آمده است تا همه افراد از خریدار تا فروشنده بتوانند نیاز خود را برطرف سازند.

در پایان

فلز مس یکی از فلزات مهم و کاربردی در صنایع مختلف است که هم به‌صورت خالص و هم به‌صورت آلیاژی مورداستفاده قرار می‌گیرد. در این مطلب سعی کردیم به پاسخ کاملی به سوال بسیاری از کاربران درباره مس یعنی فلز مس جیست؟‌ بدهیم. امیدواریم مطالب ما برای شما مفید باشد. لطفا نظرتتان را درباره این مطلب برای ما بنویسید یا اگر سوالی دارید با ما در میان بگذارید.

سایت  و اپلیکیشن تموک شما را برای خریدوفروش فلزات گوناگون همراهی می‌کند پس با تموک همراه باشید!

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *